Hyderabad: నవాబుల కాలం నాటి మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ హైదరాబాద్ (MCH) 2007లో గ్రేటర్ హైదరాబాద్ (GHMC)గా మారింది. అది నగర చరిత్రలో ఒక మైలురాయి. సరిగ్గా 18 ఏళ్ల తర్వాత, హైదరాబాద్ చరిత్రలో అంతకుమించిన మరో అతిపెద్ద ఘట్టం ఆవిష్కృతమైంది. గ్రేటర్ అనే పదం కూడా సరిపోనంతగా హైదరాబాద్ విస్తరించింది. ఔటర్ రింగ్ రోడ్డు (ORR) లోపల ఉన్న ప్రతి అంగుళాన్ని నగరంలో కలిపేస్తూ, మెగా సిటీగా రూపాంతరం చెందింది.
వార్డుల సంఖ్యను 150 నుంచి 300కు పెంచుతూ తెలంగాణ ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన తుది గెజిట్ నోటిఫికేషన్, కేవలం ఒక పరిపాలనా నిర్ణయం మాత్రమే కాదు; ఇది రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వ మార్క్ రాజకీయం. భవిష్యత్ హైదరాబాద్ విజన్ కు నిలువుటద్దం. అసలు ఈ నిర్ణయం వెనుక ఉన్న వ్యూహం ఏంటి? దీనివల్ల సామాన్యుడికి కలిగే లాభమేంటి? విపక్షాలు ఎందుకు భగ్గుమంటున్నాయి?
హైదరాబాద్ భౌగోళిక విస్ఫోటనం (Hyderabad)
నిన్నటి వరకు మనం చూసిన జీహెచ్ఎంసీ విస్తీర్ణం సుమారు 650 చదరపు కిలోమీటర్లు. కానీ, తాజా గెజిట్ నోటిఫికేషన్తో అది 2,050 చదరపు కిలోమీటర్లకు పెరిగింది. అంటే నగరం విస్తీర్ణం మూడు రెట్లు పెరిగింది.
విలీనమైన ప్రాంతాలు: నగర శివార్లలో ఉన్న 20 మున్సిపాలిటీలు 7 మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లను జీహెచ్ఎంసీలో విలీనం చేశారు.
జనాభా: ఈ విలీనంతో జీహెచ్ఎంసీ జనాభా 2011 లెక్కల ప్రకారం కోటి దాటగా, ప్రస్తుత అంచనాల ప్రకారం 1.34 కోట్లకు చేరింది.
సరిహద్దు: సులభంగా చెప్పాలంటే, ఔటర్ రింగ్ రోడ్డు (ORR) లోపల ఉన్న ప్రాంతం మొత్తం ఇప్పుడు హైదరాబాద్ కార్పొరేషన్ పరిధిలోకి వచ్చేసింది.
రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వ ‘మాస్టర్ ప్లాన్’
ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి ఈ నిర్ణయం తీసుకోవడం వెనుక బహుముఖ వ్యూహం కనిపిస్తోంది. ఇది కేవలం పరిపాలనా సౌలభ్యం మాత్రమే కాదు, రాజకీయ ఆధిపత్యం, ఆర్థిక వనరుల సమీకరణ కూడా.
తెలంగాణ కోర్ అర్బన్ రీజియన్ (TCUR):
ప్రభుత్వం ప్రధాన లక్ష్యం ఏకీకృత పాలన. ఇప్పటివరకు ఓఆర్ఆర్ లోపల జీహెచ్ఎంసీ ఒకలా, హెచ్ఎండీఏ పరిధిలోని మున్సిపాలిటీలు మరోలా పాలించబడుతున్నాయి. పన్నులు, నీటి సరఫరా, డ్రైనేజీ వ్యవస్థల్లో ఏకరూపత లేదు. ఓఆర్ఆర్ లోపల ఉన్న ప్రాంతాన్ని తెలంగాణ కోర్ అర్బన్ రీజియన్ గా మార్చడం ద్వారా ఒకే గొడుగు కిందకు తేవాలని ప్రభుత్వం భావించింది.
నిధుల వేట (Central Grants):
కేంద్ర ప్రభుత్వం పట్టణాభివృద్ధికి ఇచ్చే నిధులు జనాభా, విస్తీర్ణం ప్రాతిపదికన ఉంటాయి. 2026-27లో జరగబోయే జాతీయ జనాభా గణన (Census) నాటికి హైదరాబాద్ (Hyderabad) సరిహద్దులను అధికారికంగా విస్తరిస్తే, మెగా సిటీ హోదా దక్కుతుంది. తద్వారా కేంద్రం నుంచి వచ్చే గ్రాంట్లు, స్మార్ట్ సిటీ నిధులు, మౌలిక వసతుల ప్యాకేజీలు భారీగా పెరుగుతాయి. డిసెంబర్ 31 డెడ్ లైన్ పెట్టుకుని మరీ ఈ ప్రక్రియను పూర్తి చేయడానికి ఇదే ప్రధాన కారణం.
హైదరాబాద్కు (Hyderabad) గ్లోబల్ బ్రాండింగ్:
ప్రపంచ వేదికపై హైదరాబాద్ను ఢిల్లీ, ముంబై, షాంఘై, టోక్యో వంటి నగరాల సరసన నిలబెట్టాలంటే సైజు ముఖ్యం. అతిపెద్ద మున్సిపల్ కార్పొరేషన్గా అవతరించడం ద్వారా అంతర్జాతీయ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం సులభమవుతుంది.
(Hyderabad) కొత్త స్వరూపం: 300 వార్డులు – 60 సర్కిళ్లు
పరిపాలనను ప్రజల వద్దకు చేర్చాలనే నినాదంతో ప్రభుత్వం వార్డుల సంఖ్యను పెంచింది.
వార్డుల విభజన: ఇప్పటివరకు ఉన్న 150 డివిజన్లను 300 వార్డులుగా మార్చారు. సగటున 40,000 నుండి 50,000 జనాభాకు ఒక వార్డు ఉండేలా సరిహద్దులు గీశారు.
జోన్లు & సర్కిళ్లు (ప్రతిపాదన):
వార్డులు పెరిగినప్పుడు, వాటిని పర్యవేక్షించే వ్యవస్థ కూడా పెరగాలి. ప్రస్తుతం ఉన్న 30 సర్కిళ్లను 60కి, 6 జోన్లను 12కి పెంచే అవకాశం ఉంది.
* దీని ప్రకారం, ప్రతి 5 వార్డులకు ఒక సర్కిల్ ఆఫీస్ ఉంటుంది.
* ఇది పౌర సేవలను వేగవంతం చేస్తుంది. జనన, మరణ ధృవీకరణ పత్రాల నుంచి భవన నిర్మాణ అనుమతుల వరకు ప్రజలు ఎక్కువ దూరం వెళ్లాల్సిన అవసరం ఉండదు.
ప్రజలకు కలిగే ప్రయోజనాలు ఏంటి?
సామాన్య ప్రజల కోణంలో చూస్తే ఈ విస్తరణ వల్ల కొన్ని స్పష్టమైన ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి:
సమగ్ర మౌలిక వసతులు: శివారు మున్సిపాలిటీల్లో ఇప్పటికీ డ్రైనేజీ, మంచినీటి సమస్యలు తీవ్రంగా ఉన్నాయి. అవి జీహెచ్ఎంసీలో విలీనం కావడం వల్ల, ప్రధాన నగరంతో సమానంగా బడ్జెట్ కేటాయించే అవకాశం ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, మెట్రో వాటర్ బోర్డు సేవలు శివార్లకు విస్తరించడం సులభమవుతుంది.
రవాణా అనుసంధానం: ఆర్టీసీ బస్సులు, మెట్రో రైలు విస్తరణ ప్రణాళికలు వేసేటప్పుడు వేర్వేరు మున్సిపాలిటీల అనుమతులు లేకుండా, ఒకే అథారిటీ కింద నిర్ణయాలు వేగంగా జరుగుతాయి.
మెరుగైన పారిశుధ్యం: చిన్న మున్సిపాలిటీల్లో డంపింగ్ యార్డులు, చెత్త సేకరణ వాహనాల కొరత ఉంది. జీహెచ్ఎంసీ పరిధిలోకి రావడం వల్ల చెత్త తరలింపు ప్రక్రియ మెరుగుపడుతుంది.
రాజకీయ రగడ ఎందుకు?
ఈ నిర్ణయంపై బీఆర్ఎస్, ఎంఐఎం, బీజేపీలు తీవ్ర స్థాయిలో మండిపడుతున్నాయి. వారి ఆరోపణలు ప్రధానంగా గెర్రీమాండరింగ్ చుట్టూ తిరుగుతున్నాయి.
గెర్రీమాండరింగ్ (Gerrymandering) ఆరోపణలు: తమకు అనుకూలంగా ఓటర్లను విభజించుకోవడాన్ని గెర్రీమాండరింగ్ అంటారు. ప్రతిపక్షాల ఆరోపణ ఏంటంటే, రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వం శాస్త్రీయ పద్ధతిలో కాకుండా, కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజకీయ లబ్ధి చేకూరేలా వార్డుల సరిహద్దులు గీసింది.
బీఆర్ఎస్: శివారు ప్రాంతాల్లో ముఖ్యంగా ఐటీ కారిడార్, కూకట్పల్లి, మియాపూర్ లలో బీఆర్ఎస్కు గట్టి పట్టు ఉంది. ఆ వార్డులను ముక్కలు చేయడం ద్వారా తమ ఓటు బ్యాంకును చీల్చాలని చూస్తున్నారని బీఆర్ఎస్ ఆరోపిస్తోంది.
ఎంఐఎం: పాతబస్తీలో తమకు ఎదురులేకుండా ఉన్న వార్డుల స్వరూపాన్ని మార్చి, కొన్ని చోట్ల ఇతర సామాజిక వర్గాలను కలపడం ద్వారా తమ ప్రాబల్యాన్ని తగ్గించే కుట్ర జరుగుతోందని ఎంఐఎం ఆందోళన చెందుతోంది.
అశాస్త్రీయ విభజన: ఒక కాలనీని రెండుగా చీల్చారని, ఒక అపార్ట్మెంట్ కాంప్లెక్స్ రెండు వేర్వేరు వార్డుల్లోకి వెళ్లిందని, భౌగోళిక సరిహద్దులు కాకుండా ఓటర్ల జాబితా ఆధారంగా గీతలు గీశారని విపక్షాలు కోర్టుకెక్కాయి.
కానీ, హైకోర్టు ఆర్టికల్ 243ZG (ఎన్నికల ప్రక్రియ మొదలయ్యాక కోర్టుల జోక్యం పరిమితం) ను ఉటంకిస్తూ స్టే ఇచ్చేందుకు నిరాకరించడంతో ప్రభుత్వానికి పెద్ద ఊరట లభించింది.
ప్రజల అభ్యంతరాలు – మార్పులు
డిసెంబర్ 9న ముసాయిదా విడుదల చేసినప్పుడు రికార్డు స్థాయిలో 5,945 అభ్యంతరాలు వచ్చాయి. ప్రభుత్వం వీటిలో చాలావాటిని పరిగణనలోకి తీసుకున్నట్లు కనిపిస్తోంది.
పేర్ల మార్పు: స్థానికుల సెంటిమెంట్ను గౌరవిస్తూ 30కి పైగా వార్డుల పేర్లను మార్చారు. ఉదాహరణకు కొత్తపేట, చైతన్యపురి, వనస్థలిపురం, బాగ్ అంబర్పేట్ వంటి పాత పేర్లను కొనసాగించారు.
సరిహద్దు సవరణ: కొన్ని చోట్ల నాలాలు, ప్రధాన రహదారులను ప్రామాణికంగా తీసుకుని వార్డుల సరిహద్దులను రీ-డ్రా చేశారు.
సవాళ్లు – ఆందోళనలు
నాణేనికి రెండో వైపు ఉన్నట్లు, ఈ విస్తరణలో కొన్ని ఆందోళనలు కూడా ఉన్నాయి.
పన్నుల మోత?: ప్రస్తుతం శివారు మున్సిపాలిటీల్లో ఆస్తి పన్ను (Property Tax) తక్కువగా ఉంది. జీహెచ్ఎంసీలో విలీనం అయ్యాక, భవిష్యత్తులో జూబ్లీహిల్స్, బంజారాహిల్స్ వాసులతో సమానంగా శివారు ప్రజలు కూడా పన్ను కట్టాల్సి వస్తుందా అనే భయం ప్రజల్లో ఉంది. అయితే ప్రభుత్వం ప్రస్తుతానికి పన్నులు పెంచబోమని చెబుతోంది.
పరిపాలనా స్తంభన: 300 మంది కార్పొరేటర్లు, కౌన్సిల్ మీటింగ్లు నిర్వహించడం, ఏకాభిప్రాయం సాధించడం కత్తి మీద సాము లాంటిది. పాలనా వికేంద్రీకరణ (Decentralization) సరిగా జరగకపోతే, వ్యవస్థ మొత్తం స్తంభించిపోయే ప్రమాదం ఉంది.
2026 ఎన్నికలే లక్ష్యం?
ప్రభుత్వం ఇంత వేగంగా అడుగులు వేయడానికి తక్షణ కారణం రాబోయే జీహెచ్ఎంసీ ఎన్నికలు. 2026 ఫిబ్రవరిలో ప్రస్తుత పాలకమండలి గడువు ముగుస్తుంది. ఆలోపే కొత్త వార్డుల ప్రకారం ఓటర్ల జాబితాను సిద్ధం చేసి, 300 స్థానాలకు ఎన్నికలు నిర్వహించనున్నారు.
మొత్తంగా, హైదరాబాద్ (Hyderabad) విస్తరణ అనేది కాలం కోరుతున్న మార్పు. ఇది నగరాన్ని “గ్లోబల్ సిటీ”గా మార్చే క్రమంలో వేసిన తొలి అడుగు. అయితే, ఈ భౌగోళిక విస్తరణ నిజంగా “అభివృద్ధి విస్తరణ”గా మారుతుందా? లేక కేవలం రాజకీయ ఎత్తుగడగా మిగిలిపోతుందా? అనేది కొత్త పాలకవర్గం, మరియు అధికారుల పనితీరుపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఏది ఏమైనా, రాబోయే రోజుల్లో మనం చూడబోయేది పాత హైదరాబాద్ కాదు, సరికొత్త “మహానగరం”.
A Passionate Telugu Writer Covering Politics, Public Voice, And Current Affairs With Clarity And Insight. Dedicated To Presenting Unbiased Perspectives Rooted In Truth And Regional Relevance. Believes In Giving A Voice To The People Through Powerful Storytelling And Factual Reporting.
