Russia: ప్రపంచ రాజకీయ చదరంగంలో అగ్రరాజ్యం అమెరికా (America) వేసిన ఎత్తుగడలు ఇప్పుడు ఆ దేశానికే శాపంగా మారాయి. రష్యా (Russia) ఆర్థిక మూలాలను దెబ్బతీసి, వ్లాదిమిర్ పుతిన్ను (Vladimir Putin) మోకాళ్లపై నిలబెట్టాలని వాషింగ్టన్ కలగన్న కలలు ఇప్పుడు ఇరాన్ యుద్ధ సెగలో కాలి బూడిదయ్యాయి. నిన్నటి వరకు “రష్యా నుంచి చమురు కొనకండి” అని భారత్ వంటి దేశాలకు హుకుం జారీ చేసిన అమెరికా, నేడు తన దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలకుండా ఉండేందుకు “రష్యా ఆయిల్ కొనుక్కోవచ్చు” అని బతిమాలుకునే స్థితికి చేరింది. ఇది రష్యా (Russia) గెలుపు కంటే, అమెరికా (America) అనాలోచిత వ్యూహాల ఘోర పరాజయమని చెప్పక తప్పదు.
తుస్సుమన్న అమెరికా ఆంక్షల వ్యూహం
రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం (Russia – Ukrian War) ప్రారంభమైన తరుణంలో, అమెరికా (America) తన మిత్రదేశాలతో కలిసి రష్యాపై కనీవినీ ఎరుగని రీతిలో 16,000 కంటే ఎక్కువ ఆంక్షలను విధించింది. రష్యాను (Russia) గ్లోబల్ బ్యాంకింగ్ సిస్టమ్ (SWIFT) నుండి వెలివేయడం ద్వారా ఆ దేశాన్ని ఆర్థికంగా దివాళా తీయించాలని పక్కా ప్లాన్ వేసింది. ముఖ్యంగా రష్యాకు వెన్నెముక వంటి చమురు, గ్యాస్ ఎగుమతులను అడ్డుకోవడమే లక్ష్యంగా ‘ప్రైస్ క్యాప్’ (బ్యారెల్కు $60 పరిమితి) విధానాన్ని తెరపైకి తెచ్చింది.
“రష్యా నుంచి చమురు కొనడం అంటే ఉక్రెయిన్ (Ukrain) రక్తపాతానికి నిధులు సమకూర్చడమే” అంటూ అమెరికా (America) నైతిక సూత్రాలు వల్లించింది. భారత్ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలపై తీవ్రమైన దౌత్యపరమైన ఒత్తిడి తెచ్చింది. కానీ, అంతర్జాతీయ సంబంధాలలో శాశ్వత శత్రువులు ఉండరని, కేవలం ప్రయోజనాలు మాత్రమే ఉంటాయని అమెరికా మర్చిపోయింది. నేడు ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం (Iran Israel War) ప్రపంచ ముఖచిత్రాన్ని మార్చేసింది. హార్మూజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) మూసుకుపోయే ప్రమాదం ఏర్పడటంతో, ప్రపంచం గొంతుపై చమురు కత్తి వేలాడుతోంది. అమెరికా పాత ఆంక్షలు ఇప్పుడు ఆ దేశానికే ఉరితాడుగా మారాయి.
Iran Warకి ముందు America గర్జనలు
యుద్ధానికి (Iran War) ముందు పరిస్థితిని గమనిస్తే, అమెరికా తన ఆంక్షల ద్వారా రష్యాను (Russia) ఒంటరిని చేయగలిగానని గర్వపడింది. యూరోపియన్ దేశాలన్నీ రష్యా గ్యాస్ను వదులుకుని, అమెరికా నుంచి అత్యధిక ధరలకు ఎల్ఎన్జీ (LNG) కొనడం ప్రారంభించాయి.
ఆదాయ క్షీణత: 2026 జనవరి నాటికి రష్యా ఇంధన ఎగుమతుల ఆదాయం రోజుకు దాదాపు 464 మిలియన్ యూరోలకు పడిపోయింది. ఇది ఉక్రెయిన్ యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుంచి అత్యంత కనిష్ట స్థాయి.
ధరల ఒత్తిడి: రష్యా ‘ఉరల్స్’ గ్రేడ్ ఆయిల్ ధర బ్యారెల్కు $60-$65 మధ్య ఉండేది. పాశ్చాత్య దేశాల షిప్పింగ్ మరియు ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీలు ఆంక్షల భయంతో రష్యా చమురును (Russia Oil) ముట్టుకోవడానికి భయపడ్డాయి.
కానీ రష్యా (Russia) తన ఎత్తుగడలను మార్చింది. తన చమురును విక్రయించడానికి ‘షాడో ఫ్లీట్’ (Shadow Fleet) అనే రహస్య ట్యాంకర్ల వ్యవస్థను 1,500 ఓడలకు పెంచుకుంది. పాశ్చాత్య దేశాల సహాయం అవసరం లేకుండానే తన వ్యాపారాన్ని కొనసాగించింది. ఈ దశలో రష్యా ఆదాయం తగ్గినప్పటికీ, అది అమెరికా ఆశించినట్లుగా కుప్పకూలలేదు.
ఇరాన్ యుద్ధం తర్వాత తలకిందులైన లెక్కలు
ఫిబ్రవరి 28, 2026న ఇరాన్పై (Iran) అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడులు మొదలవ్వగానే సీన్ రివర్స్ అయింది. ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో 20% నుండి 25% వాటా కలిగిన హార్మూజ్ జలసంధి ముప్పులో పడటంతో, సౌదీ అరేబియా, కువైట్, ఇరాక్ దేశాల నుంచి చమురు రావడం కష్టమైంది. మార్కెట్లో సరఫరా ఆగిపోవడంతో ధరలు రెక్కలు తొడిగాయి.
గణాంకాల విశ్లేషణ:
1. ఆదాయ విస్ఫోటనం: యుద్ధం మొదలైన కేవలం రెండు వారాల్లోనే (ఫిబ్రవరి చివరి నుండి మార్చి 12 వరకు) రష్యా చమురు ద్వారా 6 బిలియన్ యూరోల (సుమారు రూ. 54,000 కోట్లు) అదనపు ఆదాయాన్ని ఆర్జించింది.
2. ధరల పెరుగుదల: గ్లోబల్ బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర మార్చి 8న $126 కు చేరగా, రష్యా ఉరల్స్ ధర అమెరికా విధించిన ఆంక్షల పరిమితిని ($60) పటాపంచలు చేస్తూ $85-$90కి పెరిగింది.
3. రోజువారీ వృద్ధి: ఫిబ్రవరి 2026లో రష్యా రోజువారీ ఎగుమతి ఆదాయం 7% పెరిగి 492 మిలియన్ యూరోలకు చేరింది. ఇందులో చమురు వాటా మాత్రమే రోజుకు 232 మిలియన్ యూరోలు.
హార్మూజ్ జలసంధి: Russiaకు లభించిన ‘లైఫ్ లైన్’
హార్మూజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) ద్వారా రోజుకు 20 మిలియన్ బ్యారెళ్ల చమురు సరఫరా ఆగిపోయింది. దీనివల్ల ఆసియా దేశాలకు (భారత్, చైనా) మిడిల్ ఈస్ట్ దేశాల నుంచి చమురు అందడం భారంగా మారింది. ఈ గ్యాప్ను రష్యా అత్యంత చాకచక్యంగా భర్తీ చేసింది.
భారత్ వ్యూహం: భారత్ (India) తన చమురు అవసరాల్లో 35-40% ఇప్పుడు రష్యా (Russia) నుండే దిగుమతి చేసుకుంటోంది. 2024-25 నాటికి భారత్ రష్యా నుంచి సుమారు $160 బిలియన్ల విలువైన చమురును కొనుగోలు చేసింది.
షాడో ఫ్లీట్ ఆధిపత్యం: ప్రస్తుతం రష్యా ఎగుమతి చేసే చమురులో 70% పైగా ఆంక్షలకు దొరకని షాడో ఫ్లీట్ ద్వారానే సాగుతోంది. ఇది అమెరికా గూఢచార సంస్థలకు కూడా సవాలుగా మారింది.
America ప్లేట్ ఫిరాయింపు: నైతికత వర్సెస్ ద్రవ్యోల్బణం
నిన్నటి వరకు రష్యాను వీక్ చేయాలని ఆంక్షలు విధించిన అమెరికా, ఇప్పుడు తన దేశంలో పెరుగుతున్న గ్యాసోలిన్ ధరలను చూసి వణికిపోతోంది. రష్యా ఆయిల్ (Russia Oil) మార్కెట్లోకి రాకపోతే గ్లోబల్ ఆయిల్ ధర బ్యారెల్కు $150 దాటుతుందని, అది అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థను నాశనం చేస్తుందని వైట్ హౌస్ గుర్తించింది.
అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ (Donald Trump), చమురు ధరలను అదుపులో ఉంచడానికి రష్యాపై ఆంక్షలను సడలించక తప్పని పరిస్థితిలోకి వెళ్లారు. భారత్ వంటి దేశాలకు నిన్నటి వరకు “కొనొద్దు” అని చెప్పిన అగ్రరాజ్యం, ఇప్పుడు “మార్కెట్ స్థిరత్వం కోసం మీరు రష్యా ఆయిల్ కొనండి” అని బతిమాలుకుంటోంది. రష్యాను వీక్ చేయాలన్న అమెరికా వ్యూహం ఇప్పుడు అమెరికానే వీక్ చేస్తోంది.
ఇది కూడా చదవండి: GULF: అంతం దిశగా చమురు సామ్రాజ్యం..!?
Russia ఖజానాకు కాసుల వర్షం.. డాలర్కు గండం
అమెరికా ఆంక్షలు ఏ స్థాయిలో విఫలమయ్యాయో చెప్పడానికి రష్యా అనుసరిస్తున్న కొత్త ఆర్థిక విధానమే నిదర్శనం.
డి-డాలరైజేషన్: రష్యా ఇప్పుడు తన చమురును డాలర్లలో కాకుండా రూబుల్స్, యువాన్లు మరియు రూపాయిల్లో విక్రయిస్తోంది. దీనివల్ల అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో డాలర్ తన పట్టు కోల్పోతోంది.
అత్యంత సంపన్న యుద్ధ నిధి: రష్యా చమురు ఆదాయం గత పదేళ్లలో లేనంత గరిష్ట స్థాయికి చేరింది. ఉక్రెయిన్ పై యుద్ధం చేయడానికి రష్యాకు నిధుల కొరత తీరిపోవడమే కాకుండా, విదేశీ మారక నిల్వలు పెరిగాయి.
భారత్ తో బంధం: రష్యా నుంచి భారత్ దిగుమతులు 40% మేర పెరిగాయి. భారత్కు చవకైన చమురు, రష్యాకు నమ్మకమైన కొనుగోలుదారు దొరికారు. మధ్యలో అమెరికా తన విశ్వసనీయతను కోల్పోయింది.
అమెరికా ద్వంద్వ నీతి – ప్రపంచానికి గుణపాఠం
ఈ పరిణామం అమెరికా దౌత్యపరమైన దివాళాకోరుతనానికి పరాకాష్ట. ఒకవైపు ఉక్రెయిన్ కు బిలియన్ల కొద్దీ డాలర్ల ఆయుధాలు ఇస్తూ, మరోవైపు ఆయుధాల తయారీకి రష్యాకు నిధులు చేరేలా తన చమురు విధానాన్ని మార్చుకోవాల్సి రావడం అమెరికాకు తలవొంపులు. రష్యాను ఆర్థికంగా దెబ్బతీయడం సాధ్యం కాదని, తమ సొంత రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం శత్రువుతోనే రాజీ పడాల్సి వస్తుందని అమెరికా ప్రపంచానికి నిరూపించింది.
రష్యా-అమెరికా మధ్య జరుగుతున్న ఈ ప్రచ్ఛన్న యుద్ధంలో అంతిమ విజేత ఎవరనేది ఇప్పుడు స్పష్టమైంది. ఆంక్షలు అనేవి కేవలం బలహీన దేశాల మీద మాత్రమే పనిచేస్తాయని, రష్యా వంటి సహజ వనరులు పుష్కలంగా ఉన్న దేశాన్ని కట్టడి చేయడం అసాధ్యమని అమెరికా ఆలస్యంగా గ్రహించింది. ఇరాన్ యుద్ధం రష్యాకు ఒక ‘వరప్రసాదం’లా మారింది.
ఒకప్పుడు ప్రపంచాన్ని శాసించిన అమెరికా, ఇప్పుడు తన దేశంలో ధరలు పెరగకుండా ఉండేందుకు శత్రువు వైపు చూడాల్సిన దుస్థితికి చేరింది. వ్లాదిమిర్ పుతిన్ వేసిన ఎత్తుగడల ముందు అమెరికా వ్యూహాలన్నీ చిత్తయ్యాయి. రష్యాను వీక్ చేయాలని వేసిన పాచికలు తిరిగి అమెరికాకే చుట్టుకున్నాయి. అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో అమెరికా ఆధిపత్యం సడలిపోవడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది. ఇది కేవలం రష్యా ఆర్థిక విజయం మాత్రమే కాదు, అగ్రరాజ్య అహంకారానికి పట్టిన గ్రహణం.
