Venezuela: ప్రపంచ పటంలో దక్షిణ అమెరికా ఖండం ఇప్పుడు నిప్పుల కొలిమిలా మారింది. వెనెజులా అధ్యక్షుడు నికోలస్ మదురోను అమెరికా బలగాలు బంధించి తీసుకెళ్లడం, ఆ వెంటనే “వెనెజులా (Venezuela) పాలన ఇక మా కనుసన్నల్లోనే” అని డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటించడం ఆధునిక ప్రపంచ చరిత్రలోనే అత్యంత సంచలనాత్మక ఘట్టం. ఒక సార్వభౌమాధికారం కలిగిన దేశాధినేతను, మరో దేశం నేరుగా తమ గడ్డపైకి కిడ్నాప్ తరహాలో తరలించడం అంతర్జాతీయ చట్టాలకు, దౌత్యనీతికి విరుద్ధమని ప్రపంచం గగ్గోలు పెడుతున్నా.. అమెరికా మాత్రం “ఇది మా ఆధిపత్యం.. మా ఇష్టం” అన్నట్లుగా వ్యవహరించింది. ఈ చర్య అమెరికా అహంకారానికి పరాకాష్టగా నిలిచింది. అసలు అమెరికా ఇంతటి సాహసానికి ఎందుకు ఒడిగట్టింది? మదురోపై అమెరికాకు ఉన్న కోపం నిజంగా డ్రగ్స్ గురించేనా? లేక వెనెజులా (Venezuela) గర్భంలో దాగి ఉన్న అపారమైన చమురు నిల్వల కోసమా? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతకాలంటే.. మనం గతాన్ని, వర్తమానాన్ని, భౌగోళిక రాజకీయ చదరంగాన్ని క్షుణ్ణంగా పరిశీలించాల్సిందే.
స్నేహితుల మధ్య చిచ్చు: ఆయిల్ బూమ్ నుంచి సోషలిజం వైపు
ఒకప్పుడు వెనెజులా అంటే అమెరికాకు అత్యంత ఇష్టమైన దేశం. 20వ శతాబ్దంలో లాటిన్ అమెరికాలోనే అత్యంత సంపన్న దేశంగా వెనెజులా వెలుగొందింది. దానికి కారణం “చమురు”. అమెరికా తన చమురు అవసరాలకు వెనెజులాపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడేది. రెండు దేశాల మధ్య వ్యాపార బంధం బలంగా ఉండేది. కానీ, 1999లో హ్యూగో చావెజ్ (Hugo Chavez) అధికారంలోకి రావడంతో పరిస్థితులు తారుమారయ్యాయి.
చావెజ్ పక్కా సోషలిస్ట్. “వెనెజులా సంపద వెనెజులా ప్రజలకే దక్కాలి కానీ, అమెరికా కార్పొరేట్లకు కాదు” అని ఆయన నినదించారు. అప్పటి వరకు అమెరికా కంపెనీల చేతిలో ఉన్న చమురు పరిశ్రమను జాతీయం (Nationalization) చేశారు. ఇది అమెరికాకు గట్టి దెబ్బ. చావెజ్ అక్కడితో ఆగలేదు. అమెరికాను “సామ్రాజ్యవాద దెయ్యం”గా అభివర్ణిస్తూ, లాటిన్ అమెరికా దేశాలను అమెరికాకు వ్యతిరేకంగా ఏకం చేయడం మొదలుపెట్టారు. అప్పుడే అమెరికాకు వెనెజులా కంటగింపుగా మారింది. చావెజ్ మరణానంతరం 2013లో నికోలస్ మదురో పగ్గాలు చేపట్టారు. ఆయన కూడా చావెజ్ బాటలోనే నడిచారు. దీంతో అమెరికా-వెనెజులా మధ్య ఉన్న అగాధం మరింత పెరిగి, ఇప్పుడు మదురో అరెస్ట్ వరకు దారితీసింది.
డ్రగ్స్ ఆరోపణలు: నిజమా? లేక రాజకీయ సాకు మాత్రమేనా?
అమెరికా ఇప్పుడు మదురోను బంధించడానికి ప్రధాన కారణంగా చూపిస్తున్నది “నార్కో టెర్రరిజం” (Narco-Terrorism). అంటే మదురో డ్రగ్స్ వ్యాపారం చేస్తూ అమెరికాలోకి కొకైన్ పంపిస్తున్నారని ఆరోపణ.
- కార్టెల్ ఆఫ్ ది సన్స్ (Cartel of the Suns): వెనెజులా మిలిటరీ, ప్రభుత్వ ఉన్నతాధికారులు కలిసి ఒక మాఫియాగా ఏర్పడి డ్రగ్స్ దందా చేస్తున్నారని, దానికి బాస్ మదురో అని అమెరికా వాదన. కొలంబియా నుంచి వచ్చే డ్రగ్స్ ను వెనెజులా మీదుగా అమెరికాకు చేరవేస్తున్నారని అమెరికా న్యాయశాఖ 2020లోనే మదురోపై అభియోగాలు మోపింది. ఆయన తలపైన 15 మిలియన్ డాలర్ల రివార్డు కూడా ప్రకటించింది.
- అసలు నిజం: వెనెజులాలో (Venezuela) అవినీతి, డ్రగ్స్ రవాణా జరుగుతున్న మాట వాస్తవమే అయినా.. ఒక దేశాధ్యక్షుడిని కేవలం ఈ కారణంతో బంధించడం వెనుక రాజకీయ కోణం కచ్చితంగా ఉంది. గతంలో పనామా అధ్యక్షుడు మాన్యువల్ నోరియేగాను కూడా అమెరికా ఇలాగే డ్రగ్స్ సాకుతో బంధించింది. ఇప్పుడు మదురో విషయంలోనూ అదే ఫార్ములాను ప్రయోగించింది. మదురోను దెబ్బకొట్టడానికి, వెనెజులాను అంతర్జాతీయంగా ఏకాకిని చేయడానికి అమెరికాకు దొరికిన బలమైన ఆయుధం ఈ “డ్రగ్స్ కేసు”. ఇది నిజంగా న్యాయం కోసమా లేక రాజకీయ కక్షసాధింపులో భాగమా అంటే.. కచ్చితంగా రెండోదే అని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
అసలు లక్ష్యం: “బ్లాక్ గోల్డ్”
అమెరికా కన్ను ఎప్పుడూ వెనెజులా (Venezuela) చమురుపైనే ఉంది. ప్రపంచంలోనే అత్యధిక ముడి చమురు నిల్వలు (Proven Oil Reserves) ఉన్న దేశం సౌదీ అరేబియా కాదు.. వెనెజులా! దాదాపు 300 బిలియన్ బ్యారెల్స్ కు పైగా చమురు నిల్వలు అక్కడ ఉన్నాయి.
- అమెరికా భయం: ఇంతటి అపారమైన ఇంధన సంపద తమకు శత్రువైన దేశం చేతిలో ఉండటం, అది రష్యా, చైనాలకు అనుకూలంగా మారడం అమెరికాకు అస్సలు ఇష్టం లేదు.
- ఆర్థిక ఆంక్షలు: మదురోను దెబ్బకొట్టడానికి అమెరికా వెనెజులా ఆయిల్ సెక్టార్ పై కఠిన ఆంక్షలు విధించింది. దీంతో వెనెజులా ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలింది. ఒకప్పుడు ధనిక దేశం కాస్తా, ప్రజలు ఆకలితో అలమటించే స్థాయికి పడిపోయింది. కరెన్సీ విలువ చిత్తుకాగితాల కంటే హీనంగా తయారైంది.
- ట్రంప్ ప్లాన్: ట్రంప్ వ్యాపారవేత్త. ఆయనకు చమురు విలువ తెలుసు. వెనెజులాను తమ ఆధీనంలోకి తెచ్చుకుంటే, ప్రపంచ ఆయిల్ మార్కెట్ ను అమెరికా శాసించగలదు. ఒపెక్ (OPEC) దేశాల ఆధిపత్యానికి చెక్ పెట్టవచ్చు. అందుకే మదురోను తప్పించి, తమకు అనుకూలమైన ప్రభుత్వాన్ని లేదా నేరుగా తమ పాలనను తేవడం ద్వారా ఆ ఆయిల్ నిల్వలను “స్వాదీనం” చేసుకోవడమే అమెరికా అంతిమ లక్ష్యం.
భౌగోళిక రాజకీయ చదరంగం: రష్యా, చైనాలకు చెక్!
అమెరికా ఇంటి పక్కనే (Backyard) ఉన్న వెనెజులాలో రష్యా, చైనాలు తిష్ట వేయడం వాషింగ్టన్ కు నిద్రలేని రాత్రులను మిగిల్చింది.
- రష్యా పాత్ర: రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ కు వెనెజులా లాటిన్ అమెరికాలో ఒక వ్యూహాత్మక స్థావరం. రష్యా వెనెజులాకు ఆయుధాలు, యుద్ధ విమానాలు, మిలిటరీ సలహాదారులను పంపింది. వెనెజులా అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోయినప్పుడు రష్యా ఆదుకుంది. అమెరికా ముక్కు కింద రష్యా బాంబర్లు ఎగరడం అమెరికా సహించలేకపోయింది.
- చైనా పెట్టుబడులు: చైనా వెనెజులాలో భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టింది. చమురుకు బదులుగా రుణాలు (Loans for Oil) ఇచ్చింది. వెనెజులా మౌలిక సదుపాయాల్లో చైనా పాత్ర కీలకం.
- అమెరికా ఆందోళన: లాటిన్ అమెరికాలో రష్యా, చైనా ప్రాబల్యం పెరగడం తన భద్రతకు ముప్పుగా అమెరికా భావించింది. 1823 నాటి “మున్రో సిద్ధాంతం” (Monroe Doctrine) ప్రకారం అమెరికా ఖండాల్లో బయటి శక్తుల జోక్యాన్ని అమెరికా సహించదు. మదురో ఉంటే రష్యా, చైనాలు అక్కడ బలంగా ఉంటాయని గ్రహించిన అమెరికా.. ఆ బంధాన్ని తెంచడానికే ఈ సాహసోపేతమైన చర్యకు దిగింది. మదురో అరెస్ట్ అంటే పరోక్షంగా పుతిన్, జిన్ పింగ్ లకు అమెరికా విసిరిన సవాలు.
సంక్షోభం – వలసలు – మానవ హక్కులు
మదురో పాలనలో వెనెజులా నరకప్రాయంగా మారింది. ఇది కూడా అమెరికాకు ఒక సాకుగా దొరికింది.
- ఆహారం లేదు, మందులు లేవు. లక్షలాది మంది ప్రజలు పొరుగున ఉన్న కొలంబియా, బ్రెజిల్, చివరికి అమెరికాకు కూడా వలస వెళ్తున్నారు.
- ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఖూనీ చేశారని, ఎన్నికల్లో రిగ్గింగ్ చేశారని, ప్రతిపక్షాలను జైల్లో పెట్టారని మదురోపై ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
- ఈ “మానవతా సంక్షోభాన్ని” (Humanitarian Crisis) పరిష్కరించడానికే తాము జోక్యం చేసుకుంటున్నామని అమెరికా ప్రపంచానికి చెబుతోంది. కానీ, ఆ సంక్షోభం వెనుక అమెరికా విధించిన ఆంక్షల పాత్ర కూడా ఉందన్నది కాదనలేని సత్యం.
ట్రంప్ ప్రకటన – Venezuela భవిష్యత్తు ఏంటి?
ట్రంప్ వెనెజులాను తామే పరిపాలిస్తామని ప్రకటించడం “నియో-కలోనియలిజం” (Neo-Colonialism – నూతన వలసవాదం) వైపు అడుగులు వేయడమే. ఇది అంతర్జాతీయ సంబంధాలను పూర్తిగా మార్చేస్తుంది.
- ఏకధృవ ప్రపంచం: అమెరికా తలుచుకుంటే ఎవరినైనా, ఎక్కడైనా కొట్టగలదు అని నిరూపించుకోవడానికి ఇదొక ఉదాహరణ.
- ప్రమాదకరమైన సంకేతం: ఇది చిన్న దేశాలకు ఒక హెచ్చరిక. అమెరికా ప్రయోజనాలకు అడ్డొస్తే ఏ దేశాధ్యక్షుడికైనా ఇదే గతి పడుతుందనే భయాన్ని ఇది సృష్టించింది.
- ప్రతిఘటన: వెనెజులా ప్రజలు దీనిని ఎలా స్వీకరిస్తారు? మదురో మద్దతుదారులు గెరిల్లా యుద్ధానికి దిగుతారా? రష్యా, చైనాలు ఎలా స్పందిస్తాయి? అన్నది ఇప్పుడు అసలైన ప్రశ్న. ఇది మూడో ప్రపంచ యుద్ధానికి దారి తీయకపోయినా, పచ్చని లాటిన్ అమెరికాలో మాత్రం రక్తపాతానికి కారణమయ్యే అవకాశం ఉంది.
మొత్తంగా చూస్తే.. మదురో అరెస్ట్ అనేది కేవలం డ్రగ్స్ కోసమో, ప్రజాస్వామ్యం కోసమో జరిగిన చర్య కాదు. ఇది ముమ్మాటికీ ఆధిపత్య పోరు. భూగర్భంలో ఉన్న చమురు నిల్వలపై పట్టు సాధించడం, తమ సరిహద్దుల్లో రష్యా, చైనాల ఆటకట్టించడం, లాటిన్ అమెరికాపై తమ పట్టును శాశ్వతం చేసుకోవడం.. ఇదీ అమెరికా అసలు ఎజెండా. “మదురో ఒక సాకు మాత్రమే.. వెనెజులా సంపదే అసలు టార్గెట్”. ఇప్పుడు వెనెజులా భవిష్యత్తు అమెరికా చేతుల్లో బందీ అయ్యింది. ఈ పరిణామం ప్రపంచ రాజకీయాల్లో అమెరికా “పోలీసింగ్”కు పరాకాష్టగా చరిత్రలో నిలిచిపోతుంది.
A Passionate Telugu Writer Covering Politics, Public Voice, And Current Affairs With Clarity And Insight. Dedicated To Presenting Unbiased Perspectives Rooted In Truth And Regional Relevance. Believes In Giving A Voice To The People Through Powerful Storytelling And Factual Reporting.
