Mamata Benerjee: పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయాల్లో మునుపెన్నడూ లేని విధంగా ఒక విచిత్రమైన, రాజ్యాంగపరమైన సంక్షోభం తలెత్తింది. తృణమూల్ కాంగ్రెస్ (TMC) అధినేత్రి మమత బెనర్జీ (Mamata Benerjee) ఎన్నికల్లో (West Bengal Elections) పరాజయం పాలైనప్పటికీ, ముఖ్యమంత్రి పదవికి రాజీనామా (Resignation) చేసే ప్రసక్తే లేదని భీష్మించుకుని కూర్చోవడం ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. సాధారణంగా ఎన్నికల ఫలితాలు వెలువడగానే మెజారిటీ కోల్పోయిన పక్షం నైతిక బాధ్యత వహిస్తూ తప్పుకోవడం ప్రజాస్వామ్య సంప్రదాయం, కానీ ఇక్కడ మమత తన ఓటమిని అంగీకరించడానికి సిద్ధంగా లేరు. ఈ ఎన్నికల్లో అక్రమాలు జరిగాయని, బీజేపీ తన స్థానాలను “దొంగిలించిందని” ఆమె తీవ్ర ఆరోపణలు చేస్తూ ప్రజాతీర్పును సవాలు చేస్తున్నారు. కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం పక్షపాతంగా వ్యవహరించిందని దుయ్యబడుతూ, ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియలనే తప్పుపడుతున్న ఆమె వైఖరి బెంగాల్ను ఒక అనిశ్చితిలోకి నెట్టివేసింది.
Mamata Benerjee ప్రజా తీర్పు కాదనగలరా?
ఎన్నికల ఫలితాల గణాంకాలను పరిశీలిస్తే, బెంగాల్ అసెంబ్లీలో ప్రజలు ఇచ్చిన తీర్పు అత్యంత స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. మొత్తం 294 స్థానాలున్న పశ్చిమ బెంగాల్ (West Bengal) శాసనసభలో, ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి కావాల్సిన మేజిక్ ఫిగర్ 147 కాగా, బీజేపీ ఏకంగా 207 స్థానాలను గెలుచుకుని ప్రభంజనం సృష్టించింది. గత పదేళ్లకు పైగా అధికారంలో ఉన్న తృణమూల్ కాంగ్రెస్ (TMC) కేవలం 80 స్థానాలకే పరిమితమై, ఘోర పరాజయాన్ని చవిచూసింది. అంటే, బీజేపీకి (BJP) మెజారిటీ మార్కు కంటే 60 సీట్లు ఎక్కువే ఉన్నాయి, ఇది తిరుగులేని ప్రజా మద్దతుకు నిదర్శనం. ఇంతటి భారీ వ్యత్యాసం ఉన్నప్పటికీ, అధికార పీఠాన్ని వదిలిపెట్టనని మమత బెనర్జీ ప్రకటించడం రాజ్యాంగ విలువలను తుంగలో తొక్కడమేనని రాజకీయ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఆర్టికల్ 164 ఏం చెబుతోంది?
భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం, ఒక ముఖ్యమంత్రి పదవిలో కొనసాగాలంటే శాసనసభలో (Assembly) మెజారిటీ సభ్యుల మద్దతు ఖచ్చితంగా ఉండాలి. అధికారం అనేది ప్రజలు ఎన్నుకున్న ప్రజాప్రతినిధుల సభ నుండి వస్తుంది తప్ప, వ్యక్తిగత పట్టుదలల నుండి రాదు. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 164 స్పష్టంగా చెబుతున్న దాని ప్రకారం, ముఖ్యమంత్రిని గవర్నర్ నియమిస్తారు. మంత్రులు “గవర్నర్ విశ్వాసం ఉన్నంత వరకు” మాత్రమే పదవిలో ఉంటారు. ఒక ముఖ్యమంత్రి స్పష్టంగా మెజారిటీ కోల్పోయారని ఫలితాల ద్వారా తేలిపోయినప్పుడు, గవర్నర్ (Governor) తన విచక్షణాధికారాలను ఉపయోగించి వారిని పదవి నుంచి తొలగించవచ్చు. ప్రజల చేత తిరస్కరించబడిన తర్వాత కూడా అధికారంలో కొనసాగాలని చూడటం రాజ్యాంగబద్ధంగా అసాధ్యం.. చట్టవిరుద్ధం కూడా.
వాట్ నెక్స్ట్?
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 172 శాసనసభ గడువును ఐదేళ్లుగా నిర్ణయించినప్పటికీ, అది మెజారిటీ కోల్పోయిన ప్రభుత్వానికి ఎలాంటి రక్షణ కవచం కాదు. బెంగాల్ (West Bengal) ఐదేళ్ల పదవీకాలం మే 7తో ముగుస్తుంది. ఇప్పుడు బెంగాల్ పరిణామాల్లో గవర్నర్ పాత్ర అత్యంత కీలకంగా మారనుంది; ఒకవేళ మమత బెనర్జీ (Mamata Benerjee) స్వచ్ఛందంగా తప్పుకోకపోతే, గవర్నర్ (Governor) ఆమెను బర్తరఫ్ చేసే అధికారం కలిగి ఉంటారు. మెజారిటీ సాధించిన బీజేపీ నాయకుడిని ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయాల్సిందిగా ఆహ్వానించడం లేదా అసెంబ్లీలో వెంటనే బలపరీక్ష నిర్వహించాల్సిందిగా ఆదేశించడం వంటి చర్యలు గవర్నర్ తీసుకోవచ్చు. బలపరీక్షలో ఓడిపోయిన తర్వాత కూడా దిగిరాకపోతే, రాష్ట్రంలో రాజ్యాంగ యంత్రాంగం విఫలమైందనే కారణంతో రాష్ట్రపతి పాలన విధించే అవకాశం కూడా ఉంది.
ఇది కూడా చదవండి: TVK Vijay: వెండితెర ‘దళపతి’ నుండి తమిళనాడు ‘అధినేత’ వరకూ!
న్యాయపరమైన సవాళ్లు
మమత బెనర్జీ (Mamata Benerjee) చేస్తున్న ఆరోపణలు, అంటే ఓట్ల లెక్కింపులో అవకతవకలు జరిగాయని చెప్పడం, చట్టపరంగా కోర్టుల్లో తేల్చుకోవాల్సిన అంశాలే తప్ప అవి రాజీనామా (Resignation) ప్రక్రియను అడ్డుకోలేవు. ఎన్నికల కమిషన్ ఒక స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన సంస్థ, దాని నిర్ణయాలపై అభ్యంతరాలు ఉంటే ఎలక్షన్ పిటిషన్ ద్వారా న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించవచ్చు కానీ, ఫలితాలనే గుర్తించననడం అరాచకత్వానికి దారితీస్తుంది. ఇది కేవలం పశ్చిమ బెంగాల్కే (West Bengal) పరిమితమైన సమస్య కాదు; రేపు ఓడిపోయిన ప్రతి నాయకుడు ఇదే బాట పడితే దేశంలో ప్రజాస్వామ్యం అపహాస్యమవుతుంది. అధికార బదిలీ అనేది శాంతియుతంగా, నిబంధనల ప్రకారం జరగాల్సిన అత్యున్నత ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియ అని మమత గుర్తించాల్సి ఉంది.
ప్రజాస్వామ్య విలువలకే అగ్నిపరీక్ష
చివరగా చెప్పాలంటే, ప్రజాస్వామ్యంలో గెలుపును ఎంత హుందాగా స్వీకరిస్తామో, ఓటమిని కూడా అంతే గౌరవంగా అంగీకరించాలి. మమత బెనర్జీ (Mamata Benerjee) వంటి సుదీర్ఘ రాజకీయ అనుభవం ఉన్న నాయకురాలు రాజ్యాంగ వ్యవస్థలను సవాలు చేయడం ఆమె రాజకీయ ప్రతిష్టకే భంగం కలిగిస్తుంది. 80 సీట్లతో, 207 సీట్లు సాధించిన ప్రత్యర్థిని ఎదిరించి అధికారంలో కొనసాగాలనుకోవడం రాజకీయంగా ఆత్మహత్య సదృశమే అవుతుంది. రాజ్యాంగ నిబంధనలు, గవర్నర్ (Governor) అధికారాలు మరియు సుప్రీంకోర్టు తీర్పుల ముందు ఈ మొండివైఖరి ఎంతో కాలం నిలవదు. ప్రజా తీర్పును శిరసావహించి పక్కకు తప్పుకోవడం ద్వారానే మమత తన గౌరవాన్ని కాపాడుకోగలరు, లేనిపక్షంలో రాజ్యాంగం తనదైన శైలిలో ఈ సంక్షోభానికి ముగింపు పలుకుతుంది.
