TRS: తెలంగాణ రాజకీయ ముఖచిత్రం మరోసారి పెను మార్పులకు సిద్ధమవుతోంది. స్వరాష్ట్ర సాధనే ధ్యేయంగా పుట్టి, రెండు దశాబ్దాల పాటు ‘తెలంగాణ’ అనే పదాన్ని తన ఉనికిగా మార్చుకున్న గులాబీ పార్టీ, ఇప్పుడు తన మూలాల్లోకి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకుంది. భారత్ రాష్ట్ర సమితి (BRS)ని తిరిగి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి (TRS)గా మార్చేందుకు ఆలోచిస్తున్నట్టు ఆ పార్టీ కార్యనిర్వాహక అధ్యక్షుడు కేటీఆర్ చేసిన ప్రకటన ఇప్పుడు రాజకీయ వర్గాల్లో దావానలంలా వ్యాపించింది. 2023 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఓటమి తర్వాత కుంగుబాటులో ఉన్న పార్టీ శ్రేణుల్లో ఈ నిర్ణయం కొత్త ఆశలను చిగురింపజేస్తోంది. అయితే, ఈ పేరు మార్పు వెనుక ఉన్న కారణాలు, ఆంతరంగిక కలహాలు, భవిష్యత్ సవాళ్లపై ఒక లోతైన విశ్లేషణ అవసరం.
స్వయంకృతాపరాధమా? జాతీయ ఆకాంక్షా?
2022 అక్టోబరు 5న దసరా పర్వదినాన కేసీఆర్ (KCR) టీఆర్ఎస్ను (TRS) బీఆర్ఎస్గా (BRS) మారుస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. అప్పటి వరకు కేవలం ఒక రాష్ట్రానికే పరిమితమైన నేతగా కాకుండా, దేశ రాజకీయాలను శాసించే ‘దేశ్ కీ నేత’గా ఎదగాలన్నది ఆయన తపన. 2014 నుంచి 2023 వరకు తెలంగాణను ఏకఛత్రాధిపత్యంగా పాలించిన కేసీఆర్, జాతీయ స్థాయిలో బీజేపీ, కాంగ్రెస్లకు ప్రత్యామ్నాయంగా మూడో కూటమిని నిర్మించాలని భావించారు. ఇందులో భాగంగానే మహారాష్ట్ర, ఢిల్లీ వంటి రాష్ట్రాల్లో పార్టీ కార్యాలయాలను ప్రారంభించి, భారీ బహిరంగ సభలు నిర్వహించారు.
కానీ, ఈ ప్రయాణంలో కేసీఆర్ (KCR) ఒక కీలకమైన అంశాన్ని విస్మరించారని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అదే “తెలంగాణ సెంటిమెంట్”. పార్టీ పేరు నుంచి ‘తెలంగాణ’ (Telangana) అనే పదాన్ని తొలగించడం ద్వారా, పార్టీ తన ఆత్మను కోల్పోయిందని అప్పట్లోనే మేధావులు హెచ్చరించారు. విపక్షాలు దీనిని అస్త్రంగా చేసుకుని, “తెలంగాణను కేవలం అధికారం కోసం వాడుకుని వదిలేశారు” అంటూ చేసిన విమర్శలు ప్రజల్లోకి బలంగా వెళ్లాయి. ఫలితంగా 2023 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో బీఆర్ఎస్ (BRS) అధికారాన్ని కోల్పోవడమే కాకుండా, తన ఉనికి కోసమే పోరాడాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
కవిత చేసిన వ్యాఖ్యలు.. పార్టీలో ప్రకంపనలు
ప్రస్తుతం పేరు మార్పు అంశం ఇంత వేగంగా తెరపైకి రావడానికి గల తక్షణ కారణం కేసీఆర్ కుమార్తె, మాజీ ఎమ్మెల్సీ కల్వకుంట్ల కవిత (Kalvakuntla Kavitha) చేసిన వ్యాఖ్యలేనని వినికిడి. ఇటీవల ఆమె ఒక సందర్భంలో మాట్లాడుతూ, “టీఆర్ఎస్ పేరును ఎవరైనా వాడుకోవచ్చు, అది ఇప్పుడు ఖాళీగా ఉంది” అని చేసిన వ్యాఖ్యలు రాజకీయ బాంబులా పేలాయి. ఈ వ్యాఖ్యల వెనుక ఉన్న ఆంతర్యం ఏమిటనేది ఇప్పుడు చర్చనీయాంశం.
ఒకవేళ కవిత సొంతంగా టీఆర్ఎస్ పేరుతో పార్టీ పెడితే, బీఆర్ఎస్కు (BRS) అది కోలుకోలేని దెబ్బ అవుతుంది. సాంకేతికంగా ఒక పార్టీ పేరును మార్చినప్పుడు, పాత పేరు కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం (EC) వద్ద కొంతకాలం తర్వాత ఉచితంగా లభిస్తుంది. ఆ అవకాశాన్ని ఇతరులెవరైనా (సొంత కుటుంబ సభ్యులైనా లేదా ప్రత్యర్థులైనా) దక్కించుకుంటే, బీఆర్ఎస్ తన పునాదిని కోల్పోతుంది. ఈ ముప్పును పసిగట్టిన కేసీఆర్, కేటీఆర్, ఇతరులెవరికీ ఆ అవకాశం ఇవ్వకుండా మళ్లీ టీఆర్ఎస్ పేరును దక్కించుకోవాలని భావిస్తున్నారు.
సంఖ్యాశాస్త్రం – ఓటమి పాఠాలు
2023 ఎన్నికల గణాంకాలను పరిశీలిస్తే, బీఆర్ఎస్ (BRS) ఓటమికి ప్రధాన కారణం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తెలంగాణ సెంటిమెంట్ బలహీనపడటమే. 119 స్థానాలున్న అసెంబ్లీలో బీఆర్ఎస్ కేవలం 39 స్థానాలకే పరిమితమైంది. ఓట్ల శాతం పరంగా కూడా భారీగా నష్టపోయింది. ముఖ్యంగా ఉమ్మడి పాలమూరు, నల్గొండ, ఖమ్మం జిల్లాల్లో పార్టీ తుడిచిపెట్టుకుపోయింది.
“బీఆర్ఎస్ అంటే అబ్ కీ బార్ కిసాన్ సర్కార్” అన్న స్లోగన్ తెలంగాణ రైతాంగానికి కనెక్ట్ కాలేదు. పైగా జాతీయ రాజకీయాల పేరుతో కేసీఆర్ (KCR) రాష్ట్ర పాలనను గాలికి వదిలేశారన్న భావన ప్రజల్లో బలంగా నాటుకుంది. ఫాంహౌస్కే పరిమితమైన ముఖ్యమంత్రి అనే ముద్రను కాంగ్రెస్ విజయవంతంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లింది. ఇప్పుడు తిరిగి టీఆర్ఎస్గా మారడం ద్వారా, “మేము మళ్లీ తెలంగాణ బిడ్డలమే.. మా పోరాటం రాష్ట్రం కోసమే” అనే సంకేతాన్ని ప్రజల్లోకి పంపాలని పార్టీ భావిస్తోంది.
ఇది కూడా చదవండి: YCP : వైసీపీ చారిత్రాత్మక తప్పిదం
ఎలక్షన్ కమిషన్ నిబంధనలు
పార్టీ పేరు మార్పు అనేది అనుకున్నంత సులభమైన ప్రక్రియ కాదు. దీనికి కొన్ని విధివిధానాలు ఉంటాయి:
సర్వసభ్య సమావేశం: పార్టీ ప్రతినిధులు అందరూ సమావేశమై పేరు మార్పుపై తీర్మానం చేయాలి.
ఈసీకి దరఖాస్తు: తీర్మానం కాపీని కేంద్ర ఎన్నికల సంఘానికి సమర్పించాలి.
అభ్యంతరాల స్వీకరణ: పాత పేరును మళ్లీ కేటాయించడంపై ఎవరికైనా అభ్యంతరాలు ఉన్నాయా అని ఈసీ నోటిఫికేషన్ ఇస్తుంది.
గెజిట్ విడుదల: అభ్యంతరాలు లేకపోతే పేరు మార్పును ధ్రువీకరిస్తూ ఈసీ అధికారిక ప్రకటన చేస్తుంది.
మే నెలలోపే ఈ ప్రక్రియను పూర్తి చేయాలని కేసీఆర్ తన కోటరీకి దిశానిర్దేశం చేసినట్లు తెలుస్తోంది. ఒకవేళ అంతా సవ్యంగా సాగితే, జూన్ నాటికి గులాబీ జెండాపై మళ్లీ తెలంగాణ మ్యాప్, టీఆర్ఎస్ అక్షరాలు దర్శనమిస్తాయి.
కేవలం పేరు మార్పేనా? లేక నైతిక ఓటమా?
పేరు మార్పు అనేది రాజకీయంగా ఒక సాహసోపేతమైన అడుగు. అయితే, ఇది కేసీఆర్ రాజకీయ వైఫల్యాన్ని అంగీకరించడమేనని విమర్శకులు అంటున్నారు. జాతీయ నేతగా ఎదగాలనుకున్న ఆయన కల కరిగిపోయిందని, ఇప్పుడు మళ్లీ ప్రాంతీయతత్వం వెనుక దాక్కోవాలని చూస్తున్నారని బీజేపీ, కాంగ్రెస్ నేతలు ఎద్దేవా చేస్తున్నారు.
విశ్వసనీయత: పేరు మార్చగానే ప్రజలు మళ్లీ నమ్ముతారా? గడిచిన పదేళ్లలో జరిగిన అవినీతి ఆరోపణలు, ఫోన్ ట్యాపింగ్ వంటి వివాదాల నుంచి పేరు మార్పు కాపాడుతుందా?
ద్వితీయ శ్రేణి నాయకత్వం: ఇప్పటికే చాలా మంది నేతలు బీఆర్ఎస్ను వీడి కాంగ్రెస్ లేదా బీజేపీలో చేరిపోయారు. వారిని తిరిగి రప్పించడం సాధ్యమేనా?
ప్రత్యామ్నాయం: ప్రస్తుతం రేవంత్ రెడ్డి నేతృత్వంలోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం దూకుడుగా ఉంది. తెలంగాణ సెంటిమెంట్ను రేవంత్ రెడ్డి కూడా బలంగా వాడుకుంటున్నారు. అటువంటప్పుడు టీఆర్ఎస్ ప్రత్యేకత ఏముంటుంది?
రాజకీయం అంటేనే అవకాశవాదం, మనుగడ కోసం చేసే పోరాటం. కేసీఆర్ ఒక ధీశాలి, వ్యూహకర్త. తను చేసిన పొరపాటును దిద్దుకోవడంలో ఆయన వెనకాడరని తాజా నిర్ణయం నిరూపిస్తోంది. “తెలంగాణ” అనే పేరు లేనిదే తాము లేమని గుర్తించడం ఒక రకంగా పార్టీ మనుగడకు అవసరమైన చర్యే. అయితే, కేవలం పేరు మారిస్తే సరిపోదు.. పార్టీ పనితీరు, ప్రజల్లోకి వెళ్లే విధానం, కార్యకర్తలతో సంబంధాలను కూడా మార్చుకోవాల్సి ఉంటుంది.
