Naravane : భారతదేశ చరిత్రలో సైన్యం ఎప్పుడూ రాజకీయాలకు అతీతంగానే ఉంటూ వచ్చింది. కానీ, ఒక మాజీ సైన్యాధిపతి రాసిన ఆత్మకథ దేశ అత్యున్నత చట్టసభ అయిన పార్లమెంటును స్తంభింపజేయడం బహుశా ఇదే మొదటిసారి. జనరల్ ఎం.ఎం. నరవణె (M M Naravane) రాసిన ‘ఫోర్ స్టార్స్ ఆఫ్ డెస్టినీ’ (Four Stars of Destiny) పుస్తకం (book) కేవలం ఒక సైనికుడి జ్ఞాపకాల సంకలనం మాత్రమే కాదు, అది భారత రక్షణ విధానాల్లోని అంతర్గత సంఘర్షణలకు సాక్ష్యం. రాహుల్ గాంధీ (Rahul Gandhi) ఈ పుస్తకాన్ని చేతబూని ప్రభుత్వంపై దాడికి దిగడం, రాజ్‌నాథ్ సింగ్ (Rajnath Singh) అది ‘అముద్రితం’ అని కొట్టిపారేయడం, మల్లికార్జున ఖర్గే దానిని సవాలుగా తీసుకోవడం.. ఇవన్నీ చూస్తుంటే ఈ పుస్తకంలో ఏదో “పేలని బాంబు” ఉందనే విషయం స్పష్టమవుతోంది.
Agnipath: సైన్యం కోరుకున్నదా? ప్రభుత్వం రుద్దినదా?
ఈ పుస్తకంలో అత్యంత కీలకమైన, వివాదాస్పదమైన అంశం ‘అగ్నిపథ్’ (Agnipath) పథకం. ప్రభుత్వం ఈ పథకాన్ని రక్షణ రంగంలో ఒక విప్లవాత్మక మార్పుగా అభివర్ణించింది. కానీ నరవణె వెల్లడించిన నిజాలు దీనికి భిన్నంగా ఉన్నాయి.
ప్రతిపాదనలో మార్పు: నరవణె తన పుస్తకంలో “టూర్ ఆఫ్ డ్యూటీ” అనే నమూనాను ప్రతిపాదించినట్లు పేర్కొన్నారు. దీని ప్రకారం, అతి తక్కువ సంఖ్యలో యువతను స్వల్పకాలిక ప్రాతిపదికన సైన్యంలోకి తీసుకోవాలి. కానీ ప్రభుత్వం దీనిని “అగ్నిపథ్”గా (Agnipath) మార్చి, సైన్యంలోని మొత్తం రిక్రూట్‌మెంట్‌ను దీని కిందకే తీసుకురావడం ఆయనను సైతం ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది.
ముందస్తు సంప్రదింపుల లోటు: ఈ పథకం గురించి నావికాదళం (Navy), వాయుసేన (Air Force) అధిపతులకు ముందే సమాచారం లేదని, అది ఒక “బోల్ట్ ఫ్రమ్ ది బ్లూ” (ఆకస్మిక షాక్) లాంటిదని నరవణె రాసిన వాక్యాలు ఇప్పుడు ప్రభుత్వ నిరంకుశత్వానికి నిదర్శనంగా మారాయి.
విమర్శనాత్మక కోణం: రక్షణ నిపుణులు హెచ్చరించినట్లుగానే, సైన్యంలో నైపుణ్యం తగ్గుతుందనే భయం నరవణె మాటల్లో పరోక్షంగా కనిపిస్తోంది. ఒక ఆర్మీ (Army) చీఫ్ స్థాయిలో ఉన్న వ్యక్తికి కూడా తెలియకుండా ఇంత పెద్ద మార్పు ఎలా జరిగిందనేది ఇక్కడ ప్రధాన ప్రశ్న.
లడఖ్ సంక్షోభం (2020): నిర్ణయాత్మక శక్తి ఎవరిది?
2020లో గాల్వన్ లోయలో చైనా (China) బలగాలతో జరిగిన ఘర్షణ భారత్-చైనా సంబంధాలను శాశ్వతంగా మార్చేసింది. ఈ సమయంలో జరిగిన కీలక పరిణామాలను నరవణె తన పుస్తకంలో పూసగుచ్చినట్లు వివరించారు.
ఆగస్టు 31 రాత్రి: కైలాష్ శ్రేణిలో చైనా బలగాలు మోహరించినప్పుడు యుద్ధ వాతావరణం నెలకొంది. ఆ సమయంలో రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ (Rajnath Singh), నరవణెకు ఫోన్ చేసి “పరిస్థితిని బట్టి మీకు నచ్చినట్లు చేయండి” అని చెప్పారని ఆయన పేర్కొన్నారు.
అస్పష్టమైన ఆదేశాలు: రక్షణ మంత్రి నుండి వచ్చిన ఈ పిలుపును నరవణె (Naravane) ఒక రకమైన ‘వ్యూహాత్మక స్వేచ్ఛ’గా భావించినా, రాజకీయ నాయకత్వం బాధ్యతను సైన్యం భుజాల మీదకు నెట్టేసిందా? అనే అనుమానాలు ఇప్పుడు తలెత్తుతున్నాయి. నిర్ణయం తప్పయితే నింద సైన్యంపై, సరైనదైతే క్రెడిట్ ప్రభుత్వం తీసుకునేలా ఈ ఆదేశాలు ఉన్నాయనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.
Congressకు ‘రాజకీయ ఆయుధం’?
కాంగ్రెస్ (Congress) పార్టీకి ఈ పుస్తకం ఒక అయాచిత వరంగా దొరికింది. రాహుల్ గాంధీ (Rahul Gandhi) తన ప్రసంగాల్లో నిరంతరం ప్రస్తావించే రెండు అంశాలు:
1. అగ్నిపథ్ వల్ల యువతకు అన్యాయం,
2. చైనా ఆక్రమణలపై మోదీ ప్రభుత్వం మౌనం.
ఈ రెండింటికీ నరవణె పుస్తకంలో బలమైన ఆధారాలు ఉన్నాయని కాంగ్రెస్ భావిస్తోంది.
అగ్నివీర్ల ఆవేదన: ఉత్తర భారతదేశంలో అగ్నిపథ్‌పై (Agnipath) తీవ్ర వ్యతిరేకత ఉంది. మాజీ ఆర్మీ చీఫ్ మాటలనే సాక్ష్యంగా చూపిస్తూ, “ప్రభుత్వం సైన్యాన్ని కూడా గౌరవించడం లేదు” అనే సెంటిమెంట్‌ను కాంగ్రెస్ బలంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్తోంది.
ఖర్గే కౌంటర్: రాజ్‌నాథ్ సింగ్ “అముద్రితం” అన్న మాటను ఖర్గే తిప్పికొట్టడం వెనుక వ్యూహం ఉంది. పుస్తకం అముద్రితం కావచ్చు, కానీ అందరికీ అందుబాటులో ఉన్న మెనూ స్క్రిప్ట్ లోని నిజాలు అబద్ధాలు కావు కదా? అనేది ఆయన వాదన.
BJP ఎందుకు భయపడుతోంది?
బీజేపీ (BJP) ప్రభుత్వానికి ‘సైన్యం’ అంటే ఒక భావోద్వేగపూరితమైన అంశం. సర్జికల్ స్ట్రైక్స్ వంటి ఘనతలను ఎన్నికల్లో వాడుకున్న పార్టీకి, అదే సైన్యాధిపతి నుండి విమర్శలు రావడం మింగుడుపడటం లేదు.
నిఘా వైఫల్యాలు: గాల్వన్ లో చైనా బలగాలు అంత లోపలికి ఎలా వచ్చాయనే దానిపై నరవణె (Naravane) రాసిన కొన్ని విషయాలు ప్రభుత్వ నిఘా వైఫల్యాలను ఎత్తిచూపుతున్నాయి.
రక్షణ శాఖ సెన్సార్‌షిప్: ఈ పుస్తక ప్రచురణను అడ్డుకోవడానికి రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రయత్నిస్తోందనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి. సెక్షన్ 5 (Official Secrets Act) కింద నోటీసులు ఇవ్వడం ద్వారా ప్రభుత్వం తన తప్పులను కప్పిపుచ్చుకోవాలని చూస్తోందా? అనే ప్రశ్న తలెత్తుతోంది.
సైనిక పారదర్శకత ఎంత వరకు?
ఒక సైనికాధికారి తన పదవీకాలం ముగిసిన తర్వాత నిజాలు వెల్లడించడం తప్పా? అంటే కాదనే చెప్పాలి. కానీ, ఆ నిజాలు జాతీయ భద్రతకు భంగం కలిగించకుండా, వ్యవస్థలోని లోపాలను సరిదిద్దేలా ఉండాలి.
రాజకీయం వర్సెస్ నిపుణత: ‘ఫోర్ స్టార్స్ ఆఫ్ డెస్టినీ’ (Four Stars of Destiny) ద్వారా తేలిన ప్రధాన విషయం ఏమిటంటే.. రక్షణ రంగ నిర్ణయాల్లో సైనిక నిపుణుల కంటే రాజకీయ సలహాదారుల (PMO/NSA) ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటోంది. ఇది దీర్ఘకాలంలో సైనిక ధైర్యసాహసాలపై ప్రభావం చూపే ప్రమాదం ఉంది.
అణిచివేత సరికాదు: విమర్శలు వచ్చినప్పుడు వాటిని చర్చించి సరిదిద్దుకోవాలి తప్ప, పుస్తకాలను నిషేధించడం లేదా అవి లేనేలేవు అని బుకాయించడం ప్రజాస్వామ్యానికి క్షేమకరం కాదు.
జనరల్ నరవణె (Naravane Book) రాసిన ఈ ‘ఫోర్ స్టార్స్’ పుస్తకం ఇప్పుడు దేశ రాజకీయ గగనంలో ధ్రువతారలా మెరుస్తోంది. ఇది రాజకీయం కోసం వాడుకుంటున్న ఆయుధమా లేక దేశ భద్రత కోసం చేస్తున్న హెచ్చరికా అనేది కాలమే నిర్ణయించాలి. కానీ ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టం.. ఈ పుస్తకం రేపిన మంటలు అంత సులభంగా ఆరిపోయేలా లేవు. పార్లమెంటు సాక్షిగా జరిగిన ఈ రచ్చ, రాబోయే ఎన్నికల వరకూ ఒక ప్రధాన చర్చాంశంగా మారడం ఖాయం.
