MaViGun: ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్విభజన జరిగి దశాబ్దం దాటినా, నేటికీ ఆ రాష్ట్రానికి ఒక శాశ్వతమైన, వివాదరహితమైన రాజధాని ఏర్పడకపోవడం భారత రాజకీయ చరిత్రలోనే ఒక అరుదైన విషాదం. ఒక రాష్ట్ర భవిష్యత్తును, లక్షలాది మంది ప్రజల ఆకాంక్షలను రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం ఎంతలా పణంగా పెట్టవచ్చో చెప్పడానికి ఏపీ రాజధాని అంశమే నిదర్శనం. ముఖ్యంగా ప్రధాన ప్రతిపక్షంగా ఉన్న వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (YCP) రాజధాని విషయంలో అనుసరిస్తున్న తీరు, పూటకో మాట మారుస్తున్న వైనం ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. లోక్సభలో అమరావతికి (Amaravati) చట్టబద్ధత కల్పించే బిల్లు ప్రవేశపెట్టిన వేళ, తాడేపల్లి నుంచి వెలువడిన ‘MaViGun’ ప్రతిపాదన వైసీపీ (YCP) రాజకీయ గందరగోళానికి పరాకాష్టగా నిలుస్తోంది.
మద్దతు నుంచి తిరుగుబాటు వరకు
2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన తర్వాత, అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు నేతృత్వంలోని టీడీపీ (TDP) ప్రభుత్వం అమరావతిని (Amaravati) రాజధానిగా ప్రకటించింది. ఆ సమయంలో అసెంబ్లీలో ప్రతిపక్ష నేతగా ఉన్న వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి (YS Jagan), సెప్టెంబర్ 4, 2014న అమరావతిని రాజధానిగా ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించారు. “రాజధాని కోసం కనీసం 30 వేల ఎకరాలు ఉండాలని నేనే స్వయంగా చెప్పాను” అని జగన్ (YS Jagan) నాడు చేసిన వ్యాఖ్యలు రికార్డుల్లో భద్రంగా ఉన్నాయి.
కానీ, 2019లో 151 సీట్లతో భారీ మెజారిటీ సాధించిన వెంటనే జగన్ సర్కార్ అమరావతిపై తన అసలు రంగును బయటపెట్టింది. రాజధాని అభివృద్ధిని నిలిపివేసి, డిసెంబర్ 2019లో ‘మూడు రాజధానుల’ (3 Capitals) (విశాఖ – కార్యనిర్వాహక, అమరావతి – శాసన, కర్నూలు – న్యాయ రాజధాని) ప్రతిపాదనను తెరపైకి తెచ్చింది. ఇది కేవలం ప్రాంతీయ విభేదాలను రెచ్చగొట్టే ఎత్తుగడ మాత్రమేనని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావించారు.
న్యాయస్థానాల మొట్టికాయలు
మూడు రాజధానుల అంశంపై హైకోర్టులో అనేక పిటిషన్లు దాఖలయ్యాయి. మార్చి 3, 2022న ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు చారిత్రాత్మక తీర్పునిస్తూ, అమరావతిని (Amaravati) రాజధానిగా అభివృద్ధి చేయాలని, ప్రభుత్వం తన ఒప్పందాలకు కట్టుబడి ఉండాలని స్పష్టం చేసింది. సీఆర్డీయే చట్టం ప్రకారం రాజధానిని మార్చే అధికారం రాష్ట్ర అసెంబ్లీకి లేదని కోర్టు తేల్చి చెప్పింది. ఈ లోపు సుప్రీంకోర్టుకు ఈ వ్యవహారం చేరినా, అక్కడ కూడా వైసీపీ (YCP) ప్రభుత్వానికి పెద్దగా ఊరట లభించలేదు. దీంతో న్యాయస్థానాల జోక్యంతో మూడు రాజధానుల ప్రతిపాదనను విరమించుకోవాల్సి వచ్చింది. అంతిమంగా రాజకీయ లబ్ధి కోసమే ఈ వికేంద్రీకరణ మంత్రం పఠించారని స్పష్టమైంది.
‘అమరావతి బిల్లు’ – రెండు నాల్కల ధోరణి
ప్రస్తుత కూటమి ప్రభుత్వం అమరావతికి (Amaravati) శాశ్వత చట్టబద్ధత కల్పించాలని నిర్ణయించి, కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా లోక్సభలో (Lok Sabha) బిల్లును ప్రవేశపెట్టింది. రాజధాని అనేది పార్టీలు మారినప్పుడల్లా మారకూడదనే ఉద్దేశంతో ఈ అడుగు వేసింది. అయితే, ఈ బిల్లుపై చర్చ సందర్భంగా వైసీపీ ఎంపీ మిథున్ రెడ్డి (YCP MP Midhun Reddy) ప్రసంగం ఆ పార్టీ ద్వంద్వ ప్రమాణాలను ఎండగట్టింది.
1. విరుద్ధమైన వాదనలు: ఒకవైపు “మేము అమరావతికి వ్యతిరేకం కాదు” అంటూనే, మరోవైపు “అమరావతి బిల్లుకు వ్యతిరేకంగా” వాకౌట్ చేయడం ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టించడమే.
2. భూమిపై అసహనం: రాజధాని కోసం 33 వేల ఎకరాల భూమి ఎందుకని మిథున్ రెడ్డి ప్రశ్నించారు. 2014లో ఇదే జగన్ గారు 30 వేల ఎకరాల కంటే ఎక్కువే ఉండాలని చెప్పిన విషయాన్ని ఆ పార్టీ ఎందుకు విస్మరించింది.
3. జాతీయ స్థాయిలో ఒంటరి: ప్రతిపక్ష ఇండియా కూటమిలోని కాంగ్రెస్, సమాజ్ వాదీ పార్టీ వంటి ప్రధాన పార్టీలు కూడా అమరావతికి మద్దతు తెలుపుతుంటే, వైసీపీ మాత్రం రాష్ట్ర ప్రయోజనాల కంటే రాజకీయ పంతాలకే ప్రాధాన్యతనిస్తోంది.
MaViGun: కొత్త నాటకానికి తెర
లోక్సభలో ఒకవైపు అమరావతిపై చర్చ జరుగుతుంటే, తాడేపల్లి నుంచి జగన్ మోహన్ రెడ్డి ‘MaViGun’ (Machilipatnam-Vijayawada-Guntur) అనే కొత్త ప్రతిపాదనను వెలువరించారు. మచిలీపట్నం, విజయవాడ, గుంటూరులను కలిపి ఒక కారిడార్గా రాజధానిని గుర్తించాలని, ప్లాన్ బి గా అమలు చేయాలని ఆయన డిమాండ్ చేశారు. దాదాపు 110 కిలోమీటర్ల పరిధిలో రాజధాని ఉండాలని కోరుతున్నారు.
ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే:
* స్పష్టత లోపం: లోక్సభలో మిథున్ రెడ్డి వేల ఎకరాలు ఎందుకని ప్రశ్నిస్తుంటే, జగన్ మాత్రం 110 కిలోమీటర్ల భారీ కారిడార్ కావాలంటున్నారు. ఒకే పార్టీలో ఇంతటి వైరుధ్యం ఉండటం ఆ పార్టీ నాయకత్వ బలహీనతను చూపిస్తోంది.
* మాయాజాలం: ‘మూడు రాజధానులు’ విఫలమయ్యాక, ఇప్పుడు ‘కారిడార్’ పేరుతో ప్రజలను మభ్యపెట్టాలని చూస్తున్నారు. ప్రజలు దీన్ని కేవలం ఎన్నికల స్టంట్గా లేదా అమరావతి అభివృద్ధిని అడ్డుకునే ఎత్తుగడగానే చూస్తున్నారు.
పెట్టుబడులకు గొడ్డలిపెట్టు
రాజధాని విషయంలో ఇలాంటి అనిశ్చితి వల్ల రాష్ట్రానికి కలిగే నష్టం అంచనాలకు అందదు.
* పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ: ఏ పారిశ్రామికవేత్త అయినా ఒక స్థిరమైన రాజధాని లేని రాష్ట్రంలో పెట్టుబడులు పెట్టడానికి ఇష్టపడరు. గడిచిన ఐదేళ్లలో ఏపీకి వచ్చిన పెట్టుబడుల కంటే వెనక్కి వెళ్ళినవే ఎక్కువ.
* యువత భవితవ్యం: రాజధాని కేవలం కట్టడాల సమూహం కాదు, అది ఒక ఆర్థిక ఇంజిన్. ఐటీ కంపెనీలు, సర్వీస్ సెక్టార్ అమరావతిలో వేళ్లూనుకోవాల్సిన సమయంలో వైసీపీ సృష్టించిన గందరగోళం వల్ల లక్షలాది మంది యువత హైదరాబాద్ లేదా బెంగళూరు వైపు వలస వెళ్లాల్సి వస్తోంది.
* రాష్ట్ర క్రెడిబిలిటీ: జాతీయ స్థాయిలో ఆంధ్రప్రదేశ్ గౌరవం ఈ రాజధాని గొడవ వల్ల మసకబారుతోంది. ఒక ముఖ్యమంత్రి ఇచ్చిన హామీని, మరో ముఖ్యమంత్రి కాలరాస్తే భవిష్యత్తులో ఏ ప్రభుత్వంతోనైనా వ్యాపార ఒప్పందాలు చేసుకోవడానికి కంపెనీలు భయపడతాయి.
ఇది కూడా చదవండి: YCP : అమరావతికి అనుకూలమే.. కానీ వ్యతిరేకం..!!
ఓటు బ్యాంక్ భ్రమల్లో వైసీపీ?
వైసీపీ తమకు ఇంకా 40 శాతం ఓటు బ్యాంకు ఉందని గర్వంగా చెప్పుకుంటోంది. కానీ రాజకీయం ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండదు.
“రాజ్యాధికారం అనేది ప్రజలు ఇచ్చే అప్పు, అది శాశ్వతం కాదు. ప్రజల ఆకాంక్షలను గౌరవించని ఏ పార్టీ అయినా కాలగర్భంలో కలిసిపోక తప్పదు.”
వైసీపీ తన తీరు మార్చుకోకుంటే ఆ 40 శాతం నుంచి కనీసం 5 శాతం ఓటర్లు దూరమైనా, ఆ పార్టీ రాజకీయ అస్థిత్వం ప్రశ్నార్థకం అవుతుంది. ముఖ్యంగా తటస్థ ఓటర్లు, అభివృద్ధిని కాంక్షించే యువత ఇలాంటి అస్థిరమైన విధానాలను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఆమోదించరు.
బాధ్యతాయుతమైన పార్టీ ఇలాగేనా వ్యవహరించేది?
ఒక ప్రాంతీయ పార్టీగా రాష్ట్ర ప్రయోజనాలను కాపాడాల్సిన బాధ్యత వైసీపీపై ఉంది. రాజధాని అనేది ఒక పార్టీ సొత్తు కాదు, అది రాష్ట్ర ప్రజల ఉమ్మడి ఆస్తి. అమరావతిలో వేలాది మంది రైతులు తమ భూములను త్యాగం చేశారు. వారి త్యాగాలను అపహాస్యం చేస్తూ, పూటకో ప్రతిపాదనతో గందరగోళం సృష్టించడం ఏమాత్రం ఆమోదయోగ్యం కాదు.
జగన్ మోహన్ రెడ్డి గారు ఇప్పటికైనా ఆత్మపరిశీలన చేసుకోవాలి. అమరావతిపై తనకున్న వ్యక్తిగత ద్వేషాన్ని పక్కన పెట్టి, రాష్ట్ర అభివృద్ధిని కాంక్షించాలి. ‘MaViGun’ వంటి అసంబద్ధ ప్రతిపాదనలతో కాలయాపన చేయడం మానుకోవాలి. లేకుంటే చరిత్ర మిమ్మల్ని అభివృద్ధి నిరోధకులుగా గుర్తిస్తుంది. రాష్ట్ర ప్రయోజనాల కంటే రాజకీయ ప్రయోజనాలే మిన్న అని భావించే ఏ రాజకీయ నాయకుడైనా ప్రజల ఆగ్రహానికి గురికాక తప్పదు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలు ఇప్పుడు స్పష్టతను కోరుకుంటున్నారు, నాటకాలను కాదు. రాజధానిపై వైసీపీ మారుస్తున్న మాటలు ఆ పార్టీ పతనానికి నాంది పలుకుతాయనడంలో ఎటువంటి సందేహం లేదు.
