RDT: ఆంధ్రప్రదేశ్ సామాజిక ముఖచిత్రంలో, ముఖ్యంగా కరువు కోరల్లో చిక్కుకున్న అనంతపురం జిల్లా చరిత్రలో ‘ఆర్డీటీ’ (Rural Development Trust – RDT) ఒక అధ్యాయం కాదు.. ఒక శకం. గత కొంతకాలంగా విదేశీ విరాళాల నియంత్రణ చట్టం (FCRA) లైసెన్స్ గందరగోళంతో ఆగిపోతాయేమో అని భయపెట్టిన సేవా కార్యక్రమాలకు ఇప్పుడు కేంద్ర ప్రభుత్వం గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చింది. ఏపీ మంత్రి నారా లోకేష్ (Nara Lokesh) చొరవతో ఈ అడ్డంకులు తొలగిపోవడం కేవలం ఒక సంస్థకు జరిగిన మేలు మాత్రమే కాదు, లక్షలాది మంది నిరుపేదల భవిష్యత్తుకు లభించిన భరోసా.
పునాది: ఒక స్పెయిన్ దేశస్థుడి భారతీయ కల
ఆర్డీటీ (RDT) ప్రస్థానం 1969లో మొదలైంది. దీని వెనుక ఉన్న వ్యక్తి ఫాదర్ విన్సెంట్ ఫెర్రర్ (Vincente Ferrer). స్పెయిన్ దేశానికి చెందిన ఆయన, మహారాష్ట్రలో తన సేవా కార్యక్రమాలను ప్రారంభించారు. అయితే, అక్కడి రాజకీయ పరిస్థితులు, విదేశీయుల జోక్యంపై అప్పట్లో ఉన్న వ్యతిరేకత కారణంగా ఆయనను దేశం విడిచి వెళ్లాలని ఆదేశించారు. కానీ, అప్పటి ప్రధానమంత్రి ఇందిరా గాంధీ జోక్యంతో ఆయన భారతదేశంలోనే ఉండిపోయారు. “మీ సేవలు భారత్కు అవసరం, కానీ మరో ప్రాంతాన్ని ఎంచుకోండి” అన్న ఇందిరా గాంధీ సూచనతో ఆయన ఎంచుకున్న ప్రాంతమే అనంతపురం.
అప్పట్లో అనంతపురం (Anantapur) అంటే రాళ్ళ సీమ.. కరువుకు కేరాఫ్ అడ్రస్. తాగడానికి నీరు, తినడానికి తిండి లేని ఆ ప్రాంతంలో విన్సెంట్ ఫెర్రర్ తన భార్య అన్నే ఫెర్రర్తో కలిసి ఒక చిన్న గదిలో ఆర్డీటీని (RDT) ప్రారంభించారు. “పేదరికాన్ని నిర్మూలించడం కాదు.. పేదవాడికి ఆత్మగౌరవాన్ని ఇవ్వడం” అనే నినాదంతో ఆయన అడుగులు వేశారు.
ఐదు దశాబ్దాల సేవా యజ్ఞం
ఆర్డీటీ సేవలు కేవలం ఒక రంగానికి పరిమితం కాలేదు. ఒక మనిషి పుట్టినప్పటి నుంచి చనిపోయే వరకు అవసరమయ్యే ప్రతి అంశంలోనూ ఈ సంస్థ తన ముద్ర వేసింది.
వైద్య విప్లవం: అనంతపురం జిల్లాలో బత్తలపల్లిలో ఆర్డీటీ నిర్మించిన ఆసుపత్రి నేడు ఒక మెడికల్ హబ్. హెచ్ఐవి/ఎయిడ్స్ బాధితులకు ప్రత్యేక వార్డులు, అత్యున్నత స్థాయి గైనకాలజీ విభాగం, చిన్నపిల్లల వైద్యం ఇక్కడ అత్యంత తక్కువ ధరకు లేదా ఉచితంగా అందుతాయి. ముఖ్యంగా కోవిడ్ సమయంలో ఈ ఆసుపత్రి వేలాది మంది ప్రాణాలను కాపాడింది.
విద్య – విజ్ఞానం: గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని దళిత, గిరిజన పిల్లల కోసం ఆర్డీటీ పాఠశాలలను నడుపుతోంది. ‘స్కూల్ ఆఫ్ ఫారిన్ లాంగ్వేజెస్’ ద్వారా గ్రామీణ యువతకు స్పానిష్, ఫ్రెంచ్, జర్మన్ భాషలు నేర్పించి, వారికి అంతర్జాతీయ స్థాయి ఉద్యోగాలు వచ్చేలా చేస్తోంది.
గృహ నిర్మాణం: ప్రభుత్వం కంటే ముందే అనంతపురం జిల్లాలో లక్షకు పైగా పక్కా ఇళ్లను ఆర్డీటీ నిర్మించి ఇచ్చింది. ఈ ఇళ్లన్నీ మహిళల పేరు మీదనే రిజిస్ట్రేషన్ చేయడం ద్వారా సామాజిక సాధికారతకు బాటలు వేసింది.
పర్యావరణం – వ్యవసాయం: కరువు ప్రాంతంలో వేలాది చెక్ డ్యామ్ల నిర్మాణం, లక్షలాది చెట్ల పెంపకం ద్వారా భూగర్భ జలమట్టం పెంచడంలో ఆర్డీటీ కీలక పాత్ర పోషించింది. సేంద్రియ వ్యవసాయంపై రైతులకు అవగాహన కల్పించింది.
క్రీడలు – అనంతపురానికి గ్లోబల్ గుర్తింపు: గ్రామీణ పిల్లల్లో దాగి ఉన్న ప్రతిభను వెలికితీయడానికి ‘అనంతపురం స్పోర్ట్స్ విలేజ్’ను ఏర్పాటు చేశారు. ఇక్కడి క్రికెట్ గ్రౌండ్ అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలతో ఉంటుంది. రాఫెల్ నాదల్ టెన్నిస్ అకాడమీని ఇక్కడ ఏర్పాటు చేయడం ఆర్డీటీ సాధించిన గొప్ప విజయం.
వివాదాలు – సవాళ్లు
ఏ గొప్ప సంస్థకైనా విమర్శలు తప్పవు. ఆర్డీటీ కూడా పలుమార్లు వివాదాల్లో చిక్కుకుంది.
మత మార్పిడి ఆరోపణలు: విదేశీ నిధులతో నడుస్తోంది కాబట్టి, ఇది మత మార్పిడులకు పాల్పడుతోందనే ఆరోపణలు కొన్ని వర్గాల నుంచి వచ్చాయి. అయితే, ఆర్డీటీ నిర్వాహకులు ఎప్పుడూ తాము మానవత్వమే మతంగా పనిచేస్తున్నామని చెప్తూ వచ్చారు. ఆర్డీటీ నిర్మించిన ఇళ్లలో, ఆసుపత్రుల్లో అన్ని మతాల వారికి సమ ప్రాధాన్యత ఉండటం గమనార్హం.
FCRA నిబంధనలు: కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎన్జీవోల నిధులపై నిఘా పెంచిన క్రమంలో, ఆర్డీటీ విదేశీ నిధుల వినియోగంపై సాంకేతిక సమస్యలు తలెత్తాయి. నిబంధనల ప్రకారం డాక్యుమెంటేషన్ లేదన్న కారణంతో గత రెండేళ్లుగా లైసెన్స్ రెన్యూవల్ పెండింగ్లో పడింది. దీనివల్ల సంస్థకు వచ్చే కోట్ల రూపాయల విరాళాలు నిలిచిపోయి, సేవలకు విఘాతం కలిగింది.
ఇది కూడా చదవండి: Nandi Awards: ‘నంది’ అవార్డులు మీకెందుకివ్వాలి?
రాజకీయ చొరవ: లోకేష్ పోషించిన పాత్ర
ఈ సంక్షోభ సమయంలో అనంతపురం (Anantapur) జిల్లా వ్యాప్తంగా ఆందోళన వ్యక్తమైంది. ఆర్డీటీ (RDT) ఆగిపోతే జిల్లాలోని పేదలు అనాథలవుతారనే ఆవేదన వ్యక్తమైంది. ఈ తరుణంలో ఏపీ మంత్రి నారా లోకేష్ (Nara Lokesh) ఈ విషయాన్ని వ్యక్తిగతంగా తీసుకున్నారు. కేంద్ర హోం శాఖ మంత్రి అమిత్ షా, ఇతర అధికారులతో ఆయన పలుమార్లు చర్చలు జరిపారు. “ఆర్డీటీ అనేది ఒక ఎన్జీవో మాత్రమే కాదు, అది ఒక జిల్లా జీవనాడి” అని కేంద్రానికి వివరించడంలో ఆయన సఫలీకృతులయ్యారు. రాజకీయ విభేదాలను పక్కన పెట్టి, ప్రజల ప్రయోజనం కోసం కేంద్రంపై ఒత్తిడి తీసుకురావడం ద్వారా లోకేష్ తన పరిణతిని చాటుకున్నారు.
నారా లోకేశ్ ట్వీట్ – https://x.com/naralokesh/status/2036286388786831371?s=20
ఎందుకు ఇది ‘శుభవార్త’?
FCRA లైసెన్స్ రెన్యూవల్ కావడంతో ఇప్పుడు విదేశీ నిధులు చట్టబద్ధంగా సంస్థకు అందుతాయి. దీనివల్ల:
1. ఆగిపోయిన గృహ నిర్మాణ ప్రాజెక్టులు మళ్ళీ మొదలవుతాయి.
2. బత్తలపల్లి ఆసుపత్రికి అవసరమైన ఆధునిక పరికరాల కొనుగోలు సులభమవుతుంది.
3. వేలాది మంది సిబ్బందికి జీతాల ఇబ్బంది తప్పుతుంది.
4. అంతర్జాతీయ దాతలు (ముఖ్యంగా స్పెయిన్ నుంచి) మళ్ళీ విరాళాలు పంపడానికి మార్గం సుగమమైంది.
సేవా సంస్థలు – ప్రభుత్వాల బాధ్యత
ఆర్డీటీ ఉదంతం మనకు ఒక విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తోంది. ప్రభుత్వాలు చేయలేని పనులను కొన్నిసార్లు స్వచ్ఛంద సంస్థలు సమర్థవంతంగా చేస్తాయి. అటువంటప్పుడు, వాటిపై రాజకీయ ముద్రలు వేయకుండా, కేవలం నిబంధనల సాకుతో సేవలను ఆపకూడదు. అదే సమయంలో, ఎన్జీవోలు కూడా మారుతున్న చట్టాలకు అనుగుణంగా తమ పారదర్శకతను నిరూపించుకోవాలి.
మాంచో ఫెర్రర్ (విన్సెంట్ ఫెర్రర్ కుమారుడు) ప్రస్తుతం ఈ సంస్థను సమర్థవంతంగా నడిపిస్తున్నారు. లోకేష్ తన ట్వీట్లో మాంచో ఫెర్రర్ను (Mancho Ferrer) అభినందించడం ద్వారా, సంస్థ చేస్తున్న కృషిని గుర్తించినట్లయింది.
“సేవ అనేది ఒక ప్రవాహం.. దాన్ని ఎవరూ ఆపలేరు” అని ఫాదర్ విన్సెంట్ ఫెర్రర్ (Vincente Ferrer) అనేవారు. నేడు ఆర్డీటీకి అడ్డంకులు తొలగిపోవడం అనేది కేవలం ఒక చట్టపరమైన అనుమతి కాదు, అది మానవత్వానికి లభించిన విజయం. అనంతపురం జిల్లాలోని ప్రతి నిరుపేద ఇంట వెలిగే దీపం వెనుక ఈ సంస్థ కృషి ఉంది. ఇప్పుడు లైన్ క్లియర్ కావడంతో, ఆర్డీటీ తన సేవా ప్రస్థానాన్ని మరింత వేగంగా కొనసాగిస్తుందని ఆశిద్దాం. ఇది నిజంగానే తెలుగు రాష్ట్రాల ప్రజలకు, ముఖ్యంగా రాయలసీమ వాసులకు పెద్ద ‘గుడ్ న్యూస్’.
